1. Czy sąd zawsze orzecznie rozwód?
Jeżeli mieszkasz w Nowym Targu lub Krakowie i jesteś w sytuacji około rozwodowej, to powinieneś wiedzieć, że nie zawsze sąd orzeczenie rozwód zgodnie z wolą stron czy strony. Zdarza się bowiem, że choć jeden z małżonków bardzo chce rozwodu, a mimo to sąd może go nie orzec. W sprawie o sygn. I ACa 230/19 Sąd Apelacyjny w Poznaniu szczegółowo przeanalizował, kiedy rozwód jest dopuszczalny, a kiedy sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Przeczytaj, jak sąd patrzy na:
-
alkoholizm jednego z małżonków,
-
konflikt w domu, w który wciągane są dzieci,
-
odmowę zgody na rozwód,
-
argumenty o rzekomej „rażącej krzywdzie”, która ma nastąpić z powodu rozowdu.
2. Krótko o sprawie: małżeństwo, alkohol i „martwy związek” – case study
Małżonkowie zawarli związek w 1996 roku, a główną przyczyną rozkładu pożycia był wieloletni alkoholizm męża, który trwał od około 2010 roku i doprowadził do głębokiego kryzysu w rodzinie.
Żona przez lata wspierała męża alkoholika, była wobec niego lojalna, zgłosiła się nawet na terapię jako żona osoby uzależnionej, jednak po jego podjęciu leczenia w 2012 roku relacje paradoksalnie zaczęły się pogarszać.
Mąż wniósł o rozwód z wyłącznej winy żony, twierdząc, że to ona przez swoje awanturowanie się i wciąganie dzieci w konflikt zniszczyła małżeństwo.
Sąd Okręgowy rozwiązał małżeństwo z winy obu stron, uznając, że oboje przyczynili się do rozpadu związku.
Żona wniosła apelację, podnosząc, że to alkoholizm męża był pierwotną przyczyną rozkładu pożycia, a jej negatywne zachowania były jedynie skutkiem jego wieloletniego nadużywania alkoholu.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił apelację i zmienił wyrok, rozwiązując małżeństwo z wyłącznej winy męża, stosując kluczową zasadę chronologii – odróżnił przyczynę od skutku rozkładu pożycia.
Żona powoływała się na przeszkodę z art. 56 § 2 k.r.o., twierdząc, że rozwód wyrządzi jej rażącą krzywdę ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną, jednak Sąd Apelacyjny odrzucił ten zarzut, wskazując, że posiada ona wykształcenie wyższe, oszczędności i możliwość podjęcia pracy.
Sąd uznał również, że odmowa zgody żony na rozwód jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego wobec głębokiego konfliktu między stronami, rękoczynów i licznych interwencji Policji – trwanie „martwego” małżeństwa byłoby społecznie niepożądane.
Wyrok pokazuje, że przy ustalaniu winy za rozkład pożycia kluczowe jest zastosowanie chronologii – należy ustalić, co było przyczyną pierwotną (alkoholizm męża), a co było jedynie reakcją na tę przyczynę (awantury żony).
Sprawa doskonale ilustruje znaczenie kompetentnej reprezentacji prawnej – dzięki skutecznej apelacji żona nie tylko uniknęła przypisania jej winy, ale również uzyskała zasądzenie kosztów procesu od męża w wysokości 2.220 zł.
3. Jakie są ujemne przesłanki rozwodu? Dobro dzieci i zasady współżycia społecznego
Polskie prawo przewiduje dwie kategorie sytuacji, w których – mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia – rozwód nie jest dopuszczalny: 1) dobro wspólnych małoletnich dzieci oraz 2) sprzeczność rozwodu z zasadami współżycia społecznego.
W tej konkretnej sprawie dzieci były już pełnoletnie, więc przesłanka „dobra małoletnich” w ogóle nie wchodziła w grę. Sąd skupił się więc na pytaniu, czy rozwód spowoduje rażącą krzywdę żony albo naruszy istotne względy społeczno‑wychowawcze – i uznał, że nie. Żona miała możliwość podjęcia pracy, posiadała majątek osobisty (oszczędności), a trwanie „martwego małżeństwa” w atmosferze skrajnego konfliktu byłoby wręcz społecznie niepożądane.
4. Odmowa zgody na rozwód a zasady współżycia społecznego
Istnieje jeszcze jedna bariera: jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny, a drugi małżonek nie zgadza się na rozwód. Co do zasady, taka odmowa blokuje rozwód – chyba że sama odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
W sprawie I ACa 230/19 sąd uznał, że upieranie się żony przy utrzymaniu małżeństwa, w którym:
-
-
brak jest jakichkolwiek realnych więzi,
-
napięcie doprowadziło do rękoczynów i ciągłych interwencji Policji,
-
strony od lat żyją osobno,
-
narusza zasady współżycia społecznego. Krótko mówiąc: nie można zmuszać kogoś do trwania w całkowicie martwym, toksycznym związku tylko po to, żeby „ukarać” współmałżonka.
5. Kto winny rozpadu? Alkoholizm, agresja i „reakcja na krzywdę”
Sąd I instancji przyjął winę obojga małżonków.
Sąd Apelacyjny ocenił sprawę inaczej: uznał, że główną przyczyną rozkładu pożycia był wieloletni alkoholizm męża, a agresywne zachowanie żony oraz angażowanie dzieci w konflikt było reakcją na już dokonany rozkład.
W praktyce oznacza to ważną rzecz:
-
zachowania małżonka oceniane jako naganne (np. awantury, nagrywanie, wulgaryzmy) mogą być skutkiem, a nie przyczyną rozkładu pożycia;
-
jeżeli wcześniejsze lata małżeństwa zdominował alkohol, zaniedbanie rodziny czy inne poważne naruszenia obowiązków małżeńskich, sąd może przypisać wyłączną winę temu małżonkowi, nawet jeśli druga strona później reagowała w sposób daleki od ideału.
6. Co z tego wynika dla Twojej sprawy?
Sprawa I ACa 230/19 dobrze pokazuje, jak sąd „czyta” historię małżeństwa: chronologicznie, z uwzględnieniem przyczyn i skutków, a nie tylko pojedynczych nagrań czy incydentów.
Jeżeli:
-
rozkład pożycia jest zupełny i trwały,
-
dzieci są pełnoletnie albo ich dobro nie ucierpi,
-
rozwód nie będzie dla Ciebie rażąco krzywdzący (masz możliwość zarobkowania, zabezpieczenie mieszkaniowe lub majątek osobisty),
-
a utrzymywanie małżeństwa służy wyłącznie „karaniu” partnera,
sąd może orzec rozwód – nawet z wyłącznej winy drugiego małżonka – i nie uwzględnić sprzeciwu strony, która formalnie rozwodu nie chce.
W tego typu sytuacjach kluczowe jest profesjonalne przygotowanie materiału dowodowego i jasne pokazanie sądowi, co jest przyczyną, a co skutkiem rozkładu pożycia.
7. Kontakt z kancelarią prawną na Podhalu
Jeżeli opis Twojej sytuacji małżeńskiej choć trochę przypomina historię ze sprawy I ACa 230/19 – nie czekaj, aż konflikt jeszcze bardziej się zaostrzy.
-
Potrzebujesz pomocy w ocenie, czy w Twojej sprawie istnieją przeszkody do orzeczenia rozwodu albo szanse na rozwód z wyłącznej winy współmałżonka?
-
Chcesz przygotować pozew, odpowiedź na pozew lub apelację tak, by sąd zobaczył pełny kontekst (alkoholizm, przemoc, zaangażowanie dzieci, zasady współżycia społecznego)?
Umów indywidualną konsultację z prawnikiem specjalizującym się w sprawach rozwodowych – najlepiej zanim złożysz jakiekolwiek pismo w sądzie. Profesjonalna analiza Twoich dokumentów, nagrań i korespondencji może przesądzić o wyniku sprawy, tak jak miało to miejsce w opisanym wyroku.
7. Odesłanie
- Jeżeli interesują Cię porady prawne z zakresu prawa rodzinnego to odsyłamy do innych naszych artykułów w dziale:
Oto niektóre tytuły:
-
Rozdzielność majątkowa małżonków – postanowienie Sądu Najwyższego z 2025 r.
-
Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – orzeczenie SN z 2025 r.
A może zainteresuje Cię także kwestia orzeczenia nieważności małżeństwa („rozwód kościelny”)
8. Adwokat od rozwodów w Nowym Targu i Krakowie
Nasza kancelaria prawna może pomóc w wielu problemach rodzinnych i małżeńskich. Skontaktuj się z naszymi specjalistami od prawa rodzinnego.