Ochrona dóbr osobistych – Kancelaria Karsten | Kraków i Nowy Targ

Twoja cześć, dobre imię, wizerunek czy prywatność to wartości chronione polskim prawem – niezależnie od tego, czy naruszenie miało miejsce w internecie, mediach, miejscu pracy czy relacjach sąsiedzkich. Jeżeli ktoś je naruszył, to masz narzędzia prawne, by domagać się przeprosin, usunięcia bezprawnych treści i zadośćuczynienia.

Umów się na poradę prawną

Czym są dobra osobiste i co podlega ochronie?

Dobra osobiste to niemajątkowe wartości ściśle związane z każdym człowiekiem – coś, czego nie można kupić ani zbyć, ale co można naruszyć. Polski ustawodawca wymienia je przykładowo w art. 23 Kodeksu cywilnego: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, a także twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska.

Katalog ten jest otwarty – orzecznictwo i doktryna stale go rozszerzają. Sądy uznały za dobra osobiste m.in. więź rodzinną, prawo do pamięci o osobie zmarłej, tożsamość seksualną, a nawet spokój psychiczny. W praktyce oznacza to, że ochrona nie jest ograniczona do sytuacji wprost opisanych w ustawie – liczy się realny uszczerbek w sferze Twojej godności lub prywatności.

Prawnik rozmawia z klientem w kancelarii tym co to ochrona dóbr osobistych, prywatności, wizerunku i dobrego imienia

Podstawy prawne – art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego

Przepis art. 23 k.c. gwarantuje ochronę dóbr osobistych na gruncie prawa cywilnego – niezależnie od innych przepisów, w tym karnych.

Przepis ten brzmi tak:

art. 23 kodesku cywilnego: Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

 Uzupełnia go art. 24 k.c., który określa konkretne roszczenia przysługujące poszkodowanemu:

  • żądanie zaniechania – nakaz zaprzestania działań naruszających dobra osobiste,
  • żądanie usunięcia skutków naruszenia – np. publicznych przeprosin, sprostowania, usunięcia wpisu,
  • odszkodowanie majątkowe – gdy naruszenie przyniosło wymierną szkodę finansową,
  • zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c. – za krzywdę niemajątkową, czyli ból, upokorzenie, stres.

Zgonie z tym przepisem:

art. 448 § 1 kodeksu cywilnego: W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

 

Kluczowe jest domniemanie bezprawności wprowadzone przez art. 24 k.c. To naruszyciel musi udowodnić, że jego działanie było zgodne z prawem – nie Ty musisz dowodzić jego winy. Ciężar dowodu przesuwa się na stronę, która naruszyła Twoje dobro, co w praktyce znacznie ułatwia dochodzenie roszczeń.

Co jeszcze orzekł Sąd Najwyższy w obszarze dóbr osobistych?

Należy wskazać jeszcze na to, jak stosuje przedstawione wyżej przepisy Sąd Najwyższy.

Dobra osobiste osób prawnych i firm – Uchwała SN z 3 października 2023 r. III CZP 22/23

Art. 448 § 1 k.c. stosuje się – poprzez art. 43 k.c. – także do osób prawnych. Oznacza to, że przedsiębiorcy mogą dochodzić nie tylko klasycznych środków ochrony z art. 24 k.c. (np. przeprosin, usunięcia skutków naruszenia), ale również zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie swoich dóbr osobistych, takich jak renoma czy dobra reputacja w obrocie. Uchwała ta zamyka wcześniejsze spory co do dopuszczalności zadośćuczynienia za krzywdę osoby prawnej i podkreśla, że uderzenie w dobre imię firmy może realnie wpływać na jej funkcjonowanie i zaufanie kontrahentów.

Zakwalifikowanie określonego zachowania jako naruszającego dobra osobiste – Postanowienie SN z dnia 25 listopada 2025 r. I CSK 1332/25

Zakwalifikowanie określonego zachowania jako naruszającego dobra osobiste nie może odbywać się według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinno uwzględniać elementy obiektywne, a więc mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy – osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów. Powołanie się na okoliczność wyłączającą bezprawność, polegającą na działaniu w ochronie uzasadnionego interesu, bądź w ramach porządku prawnego może być niewystarczającą podstawą ekskulpującą w wypadku wykazania niezgodności twierdzenia dotyczącego danego faktu z prawdą. W sytuacji, gdy dochodzi do takiej kolizji należy przypisać pierwszeństwo prawdzie materialnej.

 

Gdzie najczęściej dochodzi do naruszeń?

Internet i media społecznościowe

Hejt w Internecie, fałszywe opinie w Google, oszczerstwa na Facebooku czy publikowanie zdjęć bez zgody – wszystko to może stanowić naruszenie dóbr osobistych. Anonimowość internetu nie chroni sprawcy: prawo pozwala ustalić tożsamość naruszyciela i skutecznie dochodzić roszczeń, w tym żądać usunięcia treści oraz przeprosin.

Dowiedz się więcej: Naruszenie dóbr osobistych w internecie – jak się bronić? → link do artykułu w Poradach prawnych

Publikacje prasowe i medialne

Artykuły, wywiady, programy telewizyjne – opublikowane nieprawdziwe informacje mogą wyrządzić nieodwracalne szkody wizerunkowe. Polskie prawo prasowe i przepisy k.c. dają konkretne narzędzia: żądanie sprostowania, przeprosin, a nawet odszkodowania za utracone korzyści zawodowe lub biznesowe.

Relacje zawodowe i mobbing

Publiczne poniżenie pracownika, bezpodstawna krytyka w obecności współpracowników, szkalowanie w środowisku branżowym – to działania naruszające cześć i godność osobistą. Sądy coraz częściej traktują tego rodzaju naruszenia bardzo poważnie, zasądzając wysokie kwoty zadośćuczynienia.

Dowiedz się więcej: Mobbing a naruszenie dóbr osobistych – gdzie leży granica? → link do artykułu

Relacje sąsiedzkie i lokalne konflikty

W społecznościach takich jak Nowy Targ czy Podhale – gdzie więzi lokalne są wyjątkowo silne – naruszenie dobrego imienia ma szczególne znaczenie. Plotki, pomówienia, bezzasadne zawiadomienia do organów ścigania czy skreślanie z lokalnej listy polecanych usługodawców – te działania również mogą być przedmiotem skutecznego postępowania sądowego.

Jak wygląda postępowanie w sprawie o ochronę dóbr osobistych?

Każda sprawa jest inna, ale schemat działania jest podobny:

  1. Analiza naruszenia – ocena, czy doszło do naruszenia dobra osobistego i czy działanie było bezprawne.
  2. Zabezpieczenie dowodów – zrzuty ekranu, archiwum stron, nagrania, zeznania świadków, wydruki wiadomości.
  3. Wezwanie do zaprzestania naruszeń – często samo pismo adwokackie kończy sprawę na tym etapie.
  4. Pozew cywilny – żądanie przeprosin, usunięcia treści, zadośćuczynienia, odszkodowania.
  5. Postępowanie sądowe – reprezentacja przed sądem I i II instancji, w razie potrzeby przed Sądem Najwyższym.
 Warto wiedzieć, że sąd może w trybie zabezpieczenia tymczasowego nakazać usunięcie naruszających treści jeszcze przed zakończeniem sprawy – to niezwykle skuteczne narzędzie, szczególnie w sprawach internetowych.

Kiedy warto połączyć ochronę cywilną z karną?

Niektóre naruszenia dóbr osobistych są jednocześnie przestępstwami – zniesławienie (art. 212 k.k.) czy znieważenie (art. 216 k.k.) ścigane są z oskarżenia prywatnego. Połączenie drogi karnej i cywilnej może być bardzo efektywne: postępowanie karne wzmacnia wiarygodność pozycji procesowej w sprawie cywilnej i odwrotnie.

Decyzja o wyborze właściwej ścieżki prawnej powinna być poprzedzona analizą konkretnego stanu faktycznego. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny – zarówno pod kątem dowodów, jak i realnych celów, jakie chce osiągnąć poszkodowany.

Dowiedz się więcej → Znieważenie i zniesławienie→ link do artykułu w dziale: Specjalizacje prawne

Ochrona dóbr osobistych Kraków i Nowy Targ

Kancelaria adw. dr Kingi Karsten prowadzi sprawy o ochronę dóbr osobistych zarówno na terenie Krakowa, jak i Nowego Targu oraz całego Podhala i powiatu nowotarskiego. Doskonała znajomość lokalnych realiów, środowiska sądowego oraz specyfiki spraw z regionu – w tym spraw związanych z lokalnymi mediami, przedsiębiorcami i relacjami społecznymi – pozwala skutecznie reprezentować Klientów na każdym etapie postępowania.

Jeżeli doświadczyłeś naruszenia swojej czci, dobrego imienia, wizerunku lub prywatności – nie musisz z tym zostawać sam. Wstępna analiza sprawy pozwala ocenić, jakie masz szanse i jakie roszczenia warto podnosić.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy za naruszenie dóbr osobistych można dostać pieniądze?

Tak – i to nie tylko symboliczne. Podstawą roszczenia pieniężnego jest art. 448 Kodeksu cywilnego, który daje sądowi możliwość przyznania poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – albo zasądzenia odpowiedniej kwoty na wskazany cel społeczny. To dwa odrębne żądania: możesz domagać się pieniędzy dla siebie lub wskazać cel społeczny, ale – po nowelizacji k.c. – sąd nie powinien kumulować obu świadczeń jednocześnie w tej samej sprawie. Co ważne, art. 448 k.c. stosuje się łącznie z art. 24 k.c. – a ten ustanawia domniemanie bezprawności naruszenia. Oznacza to, że to sprawca musi wykazać, iż jego działanie było legalne, nie Ty musisz udowadniać jego winę. Już sam fakt bezprawnego naruszenia dobra osobistego otwiera drogę do roszczeń.

Od czego zależy wysokość zadośćuczynienia?

Nie istnieje żaden cennik ani tabela, która automatycznie przypisuje kwotę do rodzaju naruszenia. Sąd ocenia każdą sprawę indywidualnie, biorąc pod uwagę:
 
  • rozmiar krzywdy – jak głęboko naruszenie dotknęło poszkodowanego emocjonalnie, zawodowo, społecznie,
  • zasięg naruszenia – czy wpis widziało sto osób, czy kilkadziesiąt tysięcy,
  • czas trwania naruszenia – czy treści działały przez dni, tygodnie czy mięsiące,
  • natężenie winy sprawcy – działanie umyślne, z premedytacją, wpływa na wyższe kwoty,
  • sytuację obu stron – sąd może wziąć pod uwagę m.in. możliwości majątkowe sprawcy.
W praktyce zadośćuczynienia w sprawach o naruszenie czci i dobrego imienia wahają się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, a w sprawach o szczególnie poważnych konsekwencjach – potrafią sięgać wyższych kwot.
 
Oprócz zadośćuczynienia możesz dochodzić odszkodowania majątkowego – jeśli naruszenie przyniosło Ci wymierną szkodę finansową, np. utratę kontraktów, klientów czy stanowiska pracy (art. 24 § 2 k.c. w zw. z art. 415 k.c.).
 

Czy mogę domagać się przeprosin?

Tak – i jest to jedno z najważniejszych, a zarazem najbardziej satysfakcjonujących roszczeń w sprawach o ochronę dóbr osobistych. Podstawę stanowi art. 24 § 1 k.c., który przyznaje poszkodowanemu prawo żądania, by osoba naruszająca dobro osobiste złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie – a więc właśnie przeprosiła.

Jak wyglądają sądowe przeprosiny?

Sądy konsekwentnie stosują tzw. zasadę „lustrzanego odbicia”: forma i miejsce przeprosin powinny odpowiadać formie i miejscu naruszenia. Jeżeli naruszający wpis pojawił się na profilu Facebook sprawcy, przeprosiny powinny zostać opublikowane na tym samym profilu. Jeśli artykuł szkalujący pojawił się na portalu internetowym – przeprosiny powinny zostać opublikowane na tym samym portalu, przez określony czas, w widocznym miejscu. Zasadę tę potwierdził m.in. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 października 2020 r. (sygn. I ACa 216/20), wskazując, że forma oświadczenia jest odpowiednia wtedy, gdy miejsce publikacji przeprosin odpowiada miejscu naruszenia dóbr osobistych, z uwzględnieniem miejsca i czasu dokonanego naruszenia. Podobnie orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2021 r. (sygn. V ACa 647/20): 
przeprosiny powinny nastąpić w takiej formie, w jakiej doszło do naruszenia dobra osobistego, zaś wybór odpowiedniego środka winien prowadzić do uzyskania przez poszkodowanego rzeczywistej i odpowiedniej satysfakcji, zarówno prawnej jak i moralnej.

Co powinny zawierać przeprosiny?

Treść oświadczenia ustala sąd w wyroku – zwykle zawiera:
 
  • wskazanie, kto przeprasza i kogo
  • opis naruszającego działania
  • wyrażenie żalu i przeprosin
  • zobowiązanie do niepodejmowania podobnych działań w przyszłości.
Sąd może też nakazać, by przeprosiny były utrzymane przez określony czas – np. 30 lub 60 dni – co zapobiega sytuacji, w której sprawca usuwa je natychmiast po opublikowaniu. Warto wiedzieć, że żądanie przeprosin możesz łączyć z roszczeniem o zadośćuczynienie – to odrębne środki ochrony i nie wykluczają się wzajemnie.
 

Co, jeśli nie wiem, kto mnie atakuje w internecie?

Anonimowość w sieci nie jest absolutna – i nie powinna chronić sprawcy naruszenia. Prawo daje skuteczne, choć wymagające precyzji narzędzia, by ustalić tożsamość osoby, która narusza Twoje dobra osobiste pod osłoną pseudonimu lub fałszywego konta.

Jak ustalić tożsamość anonimowego naruszyciela?

Procedura jest kilkuetapowa i wymaga działania:

  • Zabezpiecz dowody natychmiast – zrób zrzuty ekranu z widocznym adresem URL, datą i godziną publikacji. Materiały dowodowe mogą zniknąć w każdej chwili. W ważniejszych sprawach warto skorzystać z notarialnego poświadczenia treści strony internetowej.
  • Wniosek do administratora platformy – platformy społecznościowe (Meta/Facebook, X, TikTok) i portale internetowe mają obowiązek reagowania na zgłoszenia naruszeń. W pierwszym kroku możesz skierować bezpośrednie żądanie usunięcia treści i – w określonych warunkach – ujawnienia danych sprawcy.
  • Postępowanie sądowe o ujawnienie danych – jeśli platforma odmawia lub nie reaguje, możliwe jest skierowanie sprawy na drogę sądową. Rzecznik Praw Obywatelskich w stanowisku z 6 sierpnia 2020 r. dla Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazał, że dostawca internetu może – i powinien – ujawniać dane abonenta na potrzeby procesu cywilnego o ochronę dóbr osobistych, a odmowa pozbawiałaby obywatela konstytucyjnego prawa do sądu i ochrony prywatności.

Ujawnienie danych przez dostawcę internetu – operator telekomunikacyjny może być zwolniony z tajemnicy telekomunikacyjnej, gdy jest to konieczne z powodów przewidzianych ustawą lub przepisami szczególnymi. Na tej podstawie – przy wsparciu sądu – możliwe jest uzyskanie danych identyfikujących właściciela adresu IP, z którego dokonano naruszenia.

Skonsultuj swoją sprawę z adwokatem

Naruszenie dóbr osobistych to często głęboka krzywda – emocjonalna, zawodowa i społeczna. Im szybciej zostanie podjęta właściwa reakcja prawna, tym większa szansa na skuteczną ochronę i realną naprawę szkody.

Kluczowy jest czas – im szybciej zostaną podjęte kroki prawne, tym większa szansa na zabezpieczenie danych, zanim sprawca zdąży je usunąć lub platforma wymaże logi. Warto też pamiętać, że samo ujawnienie tożsamości naruszyciela bywa dla niego wystarczająco dotkliwą konsekwencją, by skłonić go do ugody.

W sprawach, gdzie doszło jednocześnie do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, można równolegle złożyć skargę do Prezesa UODO – choć ten tryb zapewnia przede wszystkim usunięcie naruszenia, nie kompensuje samej krzywdy.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jakie masz możliwości w swojej konkretnej sytuacji – zapraszamy na konsultację. Kancelaria działa w Krakowie i Nowym Targu, a porady udzielane są również zdalnie on-line.

Zarezerwuj wizytę w kancelarii
Przewijanie do góry