Czy za wyciek danych osobowych można otrzymać zadośćuczynienie, nawet jeżeli nikt nie wyłudził kredytu ani nie ukradł pieniędzy? Tak. Art. 82 RODO pozwala dochodzić rekompensaty nie tylko za straty finansowe, lecz także za szkodę niemajątkową, w tym rzeczywisty stres, utratę poczucia bezpieczeństwa czy uzasadnioną obawę przed wykorzystaniem ujawnionych informacji.
Przykładem jest sprawa rozpoznana przez Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. III C 904/23. Sąd zasądził 40 000 zł zadośćuczynienia na rzecz mężczyzny, którego dane osobowe zostały omyłkowo przekazane do 28 366 instytucji i podmiotów publicznych.
Nie oznacza to jednak, że za każdy wyciek danych przysługuje 40 000 zł. Wysokość ewentualnego świadczenia zależy od okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności od zakresu ujawnionych danych, skali naruszenia oraz skutków, jakie zdarzenie wywołało u poszkodowanego.
- Czy za wyciek danych osobowych należy się zadośćuczynienie?
- 40 000 zł za ujawnienie danych osobowych – czego dotyczyła sprawa?
- Dlaczego sąd zasądził aż 40 000 zł zadośćuczynienia?
- Czy stres i obawa przed wykorzystaniem danych wystarczą do uzyskania zadośćuczynienia?
- Jak udowodnić szkodę niemajątkową po wycieku danych?
- Wyciek danych osobowych – co zrobić krok po kroku?
- Czy można dostać zadośćuczynienie za ujawnienie numeru PESEL?
- Ile wynosi zadośćuczynienie za wyciek danych osobowych?
- Czy administrator odpowiada za przypadkowy wyciek danych?
- Czy wyciek danych zawsze oznacza naruszenie RODO?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy za każdy wyciek danych osobowych przysługuje zadośćuczynienie?
- Czy muszę udowodnić, że ktoś wykorzystał moje dane do oszustwa?
- Czy można otrzymać 40 000 zł za wyciek danych?
- Czy Prezes UODO może przyznać zadośćuczynienie?
- Czy administrator odpowiada za błąd pracownika?
- Czy trzeba wysłać wezwanie do zapłaty przed pozwem?
- Czy zadośćuczynienie można otrzymać bez dokumentacji medycznej?
- Podsumowanie – kiedy warto dochodzić roszczeń za wyciek danych?
- Pomoc prawna w sprawach naruszenia danych osobowych – Kraków i Nowy Targ
Czy za wyciek danych osobowych należy się zadośćuczynienie?
Tak, jeżeli zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności przewidziane w art. 82 RODO. Przepis ten przyznaje osobie, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową wskutek naruszenia rozporządzenia, prawo do uzyskania odszkodowania od administratora lub podmiotu przetwarzającego.
W praktyce należy odróżnić dwa rodzaje szkody:
Szkoda majątkowa – obejmuje uszczerbek finansowy, np. utratę pieniędzy, koszty usunięcia skutków oszustwa czy inne udokumentowane wydatki spowodowane naruszeniem.
Szkoda niemajątkowa – może polegać m.in. na stresie, naruszeniu prywatności, utracie kontroli nad danymi i uzasadnionym lęku przed ich wykorzystaniem.
W polskiej praktyce prawniczej rekompensatę szkody niemajątkowej określa się zwykle jako zadośćuczynienie.
Nie wystarczy jednak samo ustalenie, że administrator naruszył RODO. Osoba dochodząca roszczenia powinna wykazać trzy zasadnicze okoliczności:
Doszło do naruszenia przepisów RODO.
Wskutek naruszenia powstała rzeczywista szkoda majątkowa lub niemajątkowa.
Między naruszeniem a szkodą istnieje związek przyczynowy.
Administrator lub podmiot przetwarzający może uwolnić się od odpowiedzialności na zasadach określonych w art. 82 ust. 3 RODO, jeżeli wykaże, że w żaden sposób nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenie powodujące szkodę.
40 000 zł za ujawnienie danych osobowych – czego dotyczyła sprawa?
W sprawie III C 904/23 rozpatrywanej przez Sąd Okręgowy w Warszawie analizowano naruszenie poufności danych osobowych, do którego doszło 11 lutego 2021 r. w Biurze Rzecznika Finansowego.
Dokument dotyczący sprawy prowadzonej przez Rzecznika Finansowego, zamiast trafić do właściwego adresata, został omyłkowo wysłany za pośrednictwem systemów elektronicznych do 28 366 instytucji i podmiotów publicznych.
Ujawnione informacje obejmowały między innymi:
imię i nazwisko poszkodowanego;
adres korespondencyjny;
numer i nazwę polisy ubezpieczeniowej;
sygnaturę sprawy prowadzonej przez Rzecznika Finansowego;
informacje o podmiotach rynku finansowego związanych ze sprawą.
Nie chodziło więc wyłącznie o podstawowe dane identyfikacyjne. Ujawniono również informacje pozwalające powiązać konkretną osobę z określoną sprawą i jej sytuacją związaną z usługami finansowymi.
Po incydencie Rzecznik Finansowy zwrócił się do odbiorców o usunięcie lub anonimizację otrzymanych danych. Nie zmieniało to jednak faktu, że korespondencja została wcześniej udostępniona bardzo szerokiemu kręgowi nieuprawnionych odbiorców.
Jakie skutki wywołał wyciek danych?
Poszkodowany nie wykazał straty finansowej. Nie doszło do wyłudzenia kredytu ani kradzieży pieniędzy na jego dane.
Mimo tego zdarzenie miało rzeczywiste konsekwencje.
Po ujawnieniu danych mężczyzna zaczął otrzymywać liczną korespondencję od instytucji oraz wiadomości od nieznanych osób. Odczuwał stres, dyskomfort i niepewność, kto nadal dysponuje jego informacjami oraz w jaki sposób mogą zostać wykorzystane.
Znaczenie miała nie tylko sama skala ujawnienia, ale też konkretne następstwa potwierdzone materiałem dowodowym.
Wyrokiem z 23 października 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od Rzecznika Finansowego 40 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Powód dochodził w pozwie 50 000 zł.
W sprawie powołano zarówno przepisy o ochronie dóbr osobistych, w szczególności art. 23, art. 24 i art. 448 Kodeksu cywilnego, jak również przepisy RODO, w tym art. 82.
Dlaczego sąd zasądził aż 40 000 zł zadośćuczynienia?
Wysokość świadczenia wynikała z całokształtu okoliczności. Z punktu widzenia innych spraw o wyciek danych szczególne znaczenie mają cztery elementy.
1. Bardzo duża skala naruszenia
Dane trafiły do ponad 28 tysięcy instytucji i podmiotów publicznych. Poszkodowany nie miał realnej możliwości samodzielnego ustalenia, kto zapoznał się z informacjami, wykonał ich kopię albo zachował je w dokumentacji.
2. Charakter ujawnionych informacji
Ujawniono nie tylko imię, nazwisko i adres, lecz także informacje dotyczące polisy oraz sprawy prowadzonej przez Rzecznika Finansowego.
Rodzaj ujawnionych informacji może istotnie wpływać na zakres naruszenia prywatności. Szczególnie poważne konsekwencje mogą wiązać się z wyciekiem danych medycznych, finansowych, dokumentów tożsamości, danych dzieci czy informacji o życiu prywatnym.
3. Niewystarczające zabezpieczenia
Rzecznik Finansowy wskazywał na awarię lub błąd systemu informatycznego.
Sąd zwrócił jednak uwagę na możliwość zastosowania dodatkowych zabezpieczeń, które ograniczałyby ryzyko masowego wysłania korespondencji do nieuprawnionych odbiorców.
Sama okoliczność, że naruszenie było niezamierzone, nie przesądza o wyłączeniu odpowiedzialności administratora.
4. Udowodnione skutki naruszenia
Poszkodowany przedstawił dowody potwierdzające następstwa ujawnienia danych, w tym korespondencję otrzymaną od nieuprawnionych odbiorców oraz wiadomości od nieznanych osób.
Istotne były również zeznania dotyczące jego samopoczucia i reakcji na zdarzenie.
Wniosek praktyczny: Osoba dochodząca zadośćuczynienia powinna dokumentować nie tylko sam fakt naruszenia danych, ale także jego rzeczywisty wpływ na życie prywatne i poczucie bezpieczeństwa.
Czy stres i obawa przed wykorzystaniem danych wystarczą do uzyskania zadośćuczynienia?
Mogą wystarczyć, jeżeli stanowią rzeczywistą, wykazaną szkodę niemajątkową wynikającą z naruszenia RODO.
Istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku z 4 maja 2023 r., C-300/21, Österreichische Post, TSUE wyjaśnił, że samo naruszenie RODO nie rodzi automatycznie prawa do odszkodowania. Jednocześnie Trybunał wskazał, że szkoda niemajątkowa nie musi osiągać określonego minimalnego stopnia powagi.
Z kolei w wyroku z 14 grudnia 2023 r., C-340/21, Natsionalna agentsia za prihodite, TSUE dopuścił możliwość uznania uzasadnionej obawy przed przyszłym wykorzystaniem danych osobowych przez osoby trzecie za szkodę niemajątkową.
Nie oznacza to jednak, że każda ogólna deklaracja niepokoju uzasadnia wypłatę pieniędzy.
W praktyce znaczenie mają między innymi:
rodzaj ujawnionych danych;
możliwość wykorzystania ich przez osoby nieuprawnione;
skala i okoliczności naruszenia;
uzasadnienie odczuwanych obaw;
rzeczywisty wpływ incydentu na życie poszkodowanego;
dowody potwierdzające te skutki.
Nie trzeba czekać, aż ktoś faktycznie wykorzysta dane do oszustwa, ale trzeba wykazać szkodę pozostającą w związku z naruszeniem.
Jak udowodnić szkodę niemajątkową po wycieku danych?
W procesie o zadośćuczynienie duże znaczenie ma odpowiednie zabezpieczenie materiału dowodowego.
Warto zachować przede wszystkim:
Zawiadomienie o naruszeniu danych – wskazujące, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do incydentu.
Korespondencję z administratorem – w tym wyjaśnienia dotyczące zakresu naruszenia i podjętych działań.
Wiadomości od nieznanych osób – e-maile, SMS-y, korespondencję z komunikatorów.
Dowody prób oszustwa – np. wiadomości phishingowe, zgłoszenia prób podszycia się lub podejrzane powiadomienia.
Zeznania świadków – osób, które obserwowały wpływ zdarzenia na samopoczucie i codzienne funkcjonowanie poszkodowanego.
Dokumentację medyczną lub psychologiczną – jeżeli incydent spowodował konsekwencje wymagające takiej pomocy.
Dokumenty potwierdzające wydatki – jeżeli w związku z naruszeniem powstała również szkoda majątkowa.
Przydatne może być sporządzenie chronologii zdarzeń. Należy odnotować datę wycieku, moment otrzymania zawiadomienia, kontakt z administratorem, ujawnione informacje i konsekwencje, które pojawiły się po incydencie.
Im bardziej konkretny i uporządkowany materiał dowodowy, tym łatwiej przedstawić rzeczywisty zakres szkody.
Wyciek danych osobowych – co zrobić krok po kroku?
Krok 1. Ustal, jakie dane zostały ujawnione
W pierwszej kolejności warto zwrócić się do administratora o wyjaśnienie okoliczności naruszenia.
Należy ustalić:
kiedy doszło do incydentu;
jakie kategorie danych zostały ujawnione;
kto otrzymał dane lub mógł uzyskać do nich dostęp;
jakie działania podjęto w celu ograniczenia skutków naruszenia;
jakie zagrożenia mogą wynikać z incydentu.
Zakres informacji udzielanych przez administratora zależy od okoliczności i odpowiednich przepisów RODO, w szczególności art. 15 i art. 34.
Krok 2. Zabezpiecz swoje dane
Jeżeli ujawniono hasła, należy je zmienić i sprawdzić zabezpieczenia innych kont.
W przypadku ujawnienia danych bankowych lub dokumentów tożsamości warto skontaktować się z bankiem i rozważyć dodatkowe środki ochrony.
Gdy naruszenie obejmuje numer PESEL, należy rozważyć jego zastrzeżenie oraz zwracać uwagę na próby wykorzystania danych do zawierania umów lub uzyskiwania finansowania.
Krok 3. Zachowaj dowody
Nie należy usuwać wiadomości ani zawiadomień związanych z incydentem. Warto wykonywać zrzuty ekranu i archiwizować dokumenty, zachowując ich daty.
Także korespondencja, która początkowo wydaje się mało istotna, może później pomóc w wykazaniu skali skutków naruszenia.
Krok 4. Rozważ skierowanie wezwania do administratora
Jeżeli doszło do szkody, możliwe jest wystąpienie do administratora z żądaniem zapłaty odpowiedniej kwoty.
Wezwanie powinno określać:
zdarzenie stanowiące podstawę roszczenia;
rodzaj i zakres naruszenia;
szkodę, której doznał poszkodowany;
związek między naruszeniem a szkodą;
żądaną kwotę i termin zapłaty;
podstawę prawną roszczenia.
Skierowanie wezwania może umożliwić ugodowe zakończenie sporu bez konieczności prowadzenia procesu sądowego.
Krok 5. Rozważ skargę do Prezesa UODO
Osoba, która uważa, że przetwarzanie jej danych narusza RODO, może złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 77 RODO.
Trzeba jednak odróżnić dwa rodzaje postępowań.
Prezes UODO ocenia zgodność przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, natomiast roszczeń pieniężnych z art. 82 RODO dochodzi się przed właściwym sądem.
Skarga do organu nadzorczego nie jest warunkiem koniecznym wniesienia pozwu o odszkodowanie na podstawie RODO.
Czy można dostać zadośćuczynienie za ujawnienie numeru PESEL?
Tak, jeżeli ujawnienie numeru PESEL nastąpiło wskutek naruszenia RODO i spowodowało szkodę niemajątkową pozostającą z tym naruszeniem w związku przyczynowym.
Samo ujawnienie numeru PESEL nie oznacza jeszcze automatycznie prawa do określonej kwoty.
Znaczenie ma to, czy ujawniono również inne dane, kto uzyskał do nich dostęp, jakie ryzyko powstało oraz jakie skutki naruszenie wywołało dla konkretnej osoby.
Ile wynosi zadośćuczynienie za wyciek danych osobowych?
Nie istnieje ustawowy cennik zadośćuczynienia za naruszenie RODO.
Nie można zatem przyjąć, że ujawnienie numeru PESEL, adresu czy danych medycznych zawsze uzasadnia zapłatę określonej kwoty.
Przy ustalaniu odpowiedniej rekompensaty analizuje się rzeczywistą szkodę i okoliczności jej powstania.
Kwota 40 000 zł zasądzona w sprawie III C 904/23 stanowi przykład rozstrzygnięcia w szczególnym stanie faktycznym, a nie uniwersalną stawkę obowiązującą w podobnych sprawach.
Warto przy tym pamiętać, że odszkodowanie przewidziane w art. 82 RODO ma charakter kompensacyjny. Jego celem jest naprawienie szkody, a nie ukaranie administratora danych.
Czy administrator odpowiada za przypadkowy wyciek danych?
Przypadkowy charakter incydentu nie wyłącza sam przez się odpowiedzialności.
Administrator powinien stosować środki techniczne i organizacyjne odpowiednie do ryzyka związanego z przetwarzaniem danych osobowych.
Znaczenie mają między innymi zasada integralności i poufności określona w art. 5 ust. 1 lit. f RODO oraz obowiązki wynikające z art. 24 i art. 32 RODO.
Jeżeli administrator powołuje się na błąd pracownika, awarię systemu lub inne zdarzenie, nie oznacza to automatycznie, że nie odpowiada za powstałą szkodę.
Ocena odpowiedzialności wymaga zbadania zastosowanych zabezpieczeń, okoliczności incydentu i przesłanek wynikających z art. 82 RODO.
Czy wyciek danych zawsze oznacza naruszenie RODO?
Nie każdy incydent bezpieczeństwa oznacza automatycznie naruszenie przepisów RODO, choć nieuprawnione ujawnienie danych osobowych co do zasady stanowi naruszenie ochrony danych w rozumieniu art. 4 pkt 12 RODO.
Należy ustalić, jakie dane zostały objęte incydentem, jakie obowiązki ciążyły na administratorze oraz czy naruszono przepisy rozporządzenia.
W praktyce problem nie musi polegać na ataku hakerskim. Do naruszenia poufności danych może dojść również przez:
wysłanie wiadomości e-mail do niewłaściwego odbiorcy;
przekazanie dokumentów osobie nieuprawnionej;
niewłaściwe zabezpieczenie akt;
udostępnienie danych w internecie bez podstawy prawnej;
nieprawidłowe wykorzystanie monitoringu wizyjnego.
Przykładowo, monitoring obejmujący cudzą nieruchomość może rodzić pytania o legalność przetwarzania danych. Więcej o takim problemie wyjaśniamy w artykule Kamera sąsiada skierowana na Twoją posesję – co możesz zrobić?.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy za każdy wyciek danych osobowych przysługuje zadośćuczynienie?
Nie. Samo naruszenie RODO nie wystarcza. Konieczne jest wykazanie rzeczywistej szkody i związku przyczynowego między naruszeniem a jej powstaniem.
Czy muszę udowodnić, że ktoś wykorzystał moje dane do oszustwa?
Nie. Szkoda niemajątkowa może powstać również bez faktycznego wykorzystania danych do oszustwa. Przykładem jest rzeczywista, uzasadniona obawa przed ich wykorzystaniem przez osoby nieuprawnione.
Czy można otrzymać 40 000 zł za wyciek danych?
Jest to możliwe w odpowiednio uzasadnionych okolicznościach. Taką kwotę zasądzono w sprawie III C 904/23. Nie oznacza to jednak, że podobne świadczenie przysługuje za każdy przypadek ujawnienia danych.
Czy Prezes UODO może przyznać zadośćuczynienie?
Nie. Prezes UODO rozpatruje sprawy związane z przestrzeganiem przepisów o ochronie danych osobowych. Roszczeń pieniężnych na podstawie art. 82 RODO dochodzi się przed sądem.
Czy administrator odpowiada za błąd pracownika?
Może odpowiadać. Istotne jest między innymi to, czy zastosowano odpowiednie środki bezpieczeństwa oraz czy administrator może wykazać przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności.
Czy trzeba wysłać wezwanie do zapłaty przed pozwem?
Co do zasady nie jest to bezwzględny warunek wniesienia pozwu. W wielu sprawach warto jednak wcześniej wezwać administratora do zapłaty, aby przedstawić roszczenie i umożliwić polubowne zakończenie sporu.
Czy zadośćuczynienie można otrzymać bez dokumentacji medycznej?
Tak. Dokumentacja medyczna nie jest obowiązkowym dowodem każdej szkody niemajątkowej. Jej wystąpienie i rozmiar można wykazywać także innymi środkami dowodowymi, np. korespondencją, zeznaniami świadków i przesłuchaniem poszkodowanego.
Podsumowanie – kiedy warto dochodzić roszczeń za wyciek danych?
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie III C 904/23 pokazuje, że poważne naruszenie poufności danych osobowych może prowadzić do odpowiedzialności finansowej nawet wtedy, gdy poszkodowany nie utracił pieniędzy.
Podstawowe znaczenie mają zakres ujawnionych informacji, okoliczności incydentu, zabezpieczenia stosowane przez administratora i rzeczywista szkoda doznana przez poszkodowanego.
Jeżeli Twoje dane osobowe zostały ujawnione bez podstawy prawnej, warto ustalić nie tylko przyczynę naruszenia, ale również możliwość dochodzenia roszczeń na podstawie art. 82 RODO i przepisów o ochronie dóbr osobistych.
Pomoc prawna w sprawach naruszenia danych osobowych – Kraków i Nowy Targ
Kancelaria Adwokacka dr Kingi Karsten świadczy pomoc prawną w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych, w tym oceny naruszeń RODO, przygotowywania pism i analizy możliwych środków prawnych.
Pomoc może obejmować również ustalenie podstaw dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz ocenę możliwości skierowania sprawy na drogę sądową.
Jeżeli potrzebujesz analizy konkretnego naruszenia danych, skontaktuj się z Kancelarią Karsten w Krakowie lub Nowym Targu.
Podstawy prawne i orzecznictwo
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), w szczególności art. 5, 24, 32, 77 i 82.
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 października 2025 r., III C 904/23.
Wyrok TSUE z 4 maja 2023 r., C-300/21, Österreichische Post.
Wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-340/21, Natsionalna agentsia za prihodite.
Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964 r., w szczególności art. 23, 24 i 448.

Autor artykułu
adw. dr Kinga Karsten
Adwokat, doktor nauk prawnych i doktor teologii, licencjat prawa kanonicznego.
Autorka prowadzi Kancelarię w Krakowie i Nowym Targu.
Wykładowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej.
W sprawach wymagających pomocy prawnej zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

